Kurnaz ve Pragmatik: Ali Laricani Kimdir?
Ali Laricani, İran’da uzun yıllardır kilit bir figür olarak dikkat çekiyor. Hamaney’in etkili gölgesi altında fiilen ülkeyi yöneten isimlerden biri olarak gösteriliyor; ancak resmen dini liderin yerine geçmesi mümkün değil. Muhafazakar kanatla dengenin kurulduğu bu dönemde, onun ismi hem siyasi çevrelerde hem de güvenlik politikalarında sıkça konuşuluyor.
Yaş ve tecrübesiyle “rejimin stratejisti” olarak görülmesi, Laricani’nin karar alma süreçlerinde pratik yaklaşımıyla öne çıkmasına yol açıyor. İran-Irak Savaşı sırasında Devrim Muhafızları’nın komutanlığı yapan tecrübeli isim, siyasi kariyeri boyunca devletin kilit kurumlarında görevler üstlendi. 2004 yılında Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nde önemli rol alan Laricani, 2015 nükleer müzakere sürecinde meclisin onayını almak için başı çekti ve süreçte kilit bir figür olarak yer aldı.
İran içindeki siyasi dengelerin sık değiştiği bir ortamda Meclis Başkanlığı görevini 12 yıl üstlenmesi, onun uzun vadeli planlar yapabilen bir aktör olduğuna işaret ediyor. 2005 yılında Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde öne çıkan bir aday olarak gösterilse de seçimleri son sırada tamamladı; ancak 2005’te Batı ile yürütülen nükleer müzakerelerde heyetin başına geçmesi dikkat çekicidir. 2025 Haziran savaşını takiben Hamaney’in onayını alarak yeniden Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nin başına getirildiği vurgulanıyor.
Güç kullanımı tartışmalı bir tema haline geldi İran’ın ABD ile olan çatışmalı dönemde Laricani’nin sorumluluk alanı genişledi. Moskova, Kremlin ve Orta Doğu çabalarıyla ilişkileri derinleşen bir figür olarak öne çıkıyor. Amerikan yaptırımları da dahil olmak üzere uluslararası arenada adımlarının yankıları hissediliyor. New York Times’ın iddiasına göre, rejimler arasındaki krizde “İran’ın Delcy’si” rollerinin nasıl paylaşılabileceği üzerinde spekülasyonlar yapıldı ve Laricani’nin ismi listenin başında yer aldı.
Pragmatik bir politikacı mı yoksa iktidarın sızlanmayan gücü mü sorusu etrafında tartışmalar sürüyor. Hamaney’in dini liderliğini geçersiz kılabilecek bir konuma ulaşması mümkün görünmemekle birlikte, Uluslararası Kriz Grubu İran Proje Direktörü Ali Vaez’e göre Laricani’nin başkanlık hedefi kesinlikle bulunmaktadır. Bu bağlamda, güvenlik politikalarında nihai sözün kimin olduğu sorusu hâlen belirsizliğini koruyor.
