Orta Doğu’da Gerilim Zirveye Çıktı: İran’ın Potansiyeli Korkutuyor
Bir süredir devam eden ABD-İran gerilimi, bugün İsrailin Tahran’a yönlendirdiği saldırılarla yeni bir boyut kazandı. İsrail, İran yönetimindeki kilit isimleri hedef alarak birkaç kente eşzamanlı baskınlar gerçekleştirdiğini duyurdu; Tel Aviv ise bu hareketlere karşılık verebilecek bir savunma planını devrede tuttuğunu belirtti. Haziran ayında yaşanan 12 günlük çatışmalar esnasında İsrail’in uzun menzilli füze depolarına ve nükleer programına ağır darbeler indirildiği, ABD’nin de İran nükleer tesislerinin yok edildiğini ileri sürdüğü belirtiliyor. İran ise karşılığında füzeler ve İHA’lar ile misillemede bulundu ve İsrail’in Çelik Kubbe savunma sistemi bazen aşılabildiğini aktardı.
İranın kozları gücünü sürdürmeye devam ediyor; Tahran, büyük ölçekli kısa, orta ve uzun menzilli füzelerle bölgedeki askeri kapasitesini korumaya çalışıyor. Olası bir operasyon karşısında, İran Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidini sürdürerek petrol akışını tehdit etme yolunu da masaya getiriyor. Rusya ve Çin ile yapılan son ortak tatbikatlarda bu tehditlerin daha çok dikkat çektiği gözlemlendi. Atlantik Konseyi İran Strateji Projesi Başkanı Nate Swanson ise İran’ın zayıf görünebileceğini kabul etmekle birlikte ABD’ye zarar verebilme kapasitesini hâlâ elinde bulundurduğunu ve motivasyonunu artırdığını belirtiyor.
Çin ile yeni silah işbirlikleri Tahran, Çin ile hızlı deniz hedeflerini vurabilen gelişmiş füze sistemleri üzerinde görüşmeler yürütüyor; bu gelişmeler, ABD donanması ve deniz yolları için tehditleri güçlendirme potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, İran’ın son çatışmalardan dersler çıkararak savunma ve komuta yapılarını güçlendirdiğini, Hamenei’nin ölümü gibi belirsiz senaryolarda bile kontrolü kaybetmemeye odaklandığını kaydediyorlar. Bu saldırı, bölgedeki Amerikan müttefiklerini de tedirgin ederken Suudi Arabistan ve Birleşik Arabam Emirlikleri’nin hava sahalarını açma konusunda temkinli oldukları da belirtiliyor.
Protestolar ve nükleer gerilim Trump, İran’da başlayan gösterilere sert müdahale edilmesi gerektiğini ifade etmişti; ardından İran’ın nükleer programını hedef alacak bir anlaşmaya varılmazsa olası sonuçların ağır olacağını söyledi. Taraflar arasındaki dolaylı görüşmeler sürerken gerçekleşen saldırılar, İran’ın barışçıl amaçla uranyum zenginleştirdiğini savunan ABD ve müttefiklerinin eleştirilerini yeniden gündeme getirdi. Önceki saldırılarda vurulan tesiste zenginleştirilmiş uranyumun yer değiştirdiğine dair net bilgiler olmadığından, bu belirsizlik bölgedeki güvenlik risklerini artırıyor.
