ABD-İran Görüşmeleri Başladı: Cenevre’de Gerçekleşecek Anlaşmanın Sırrı ve Olası Sonuçlar

İsviçre’nin Cenevre kentinde ABD ve İran temsilcileri, uzun süren nükleer gerilim ve bölgesel çatışma riskinin gölgesinde karşı karşıya geliyor. Umman’ın arabuluculuğunda başlayan yeni tur, tarafların karşı tarafla dolaylı diyalog kurmasını mümkün kılıyor.

ABD heyeti adına konuşan Steve Witkoff ve ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile İran tarafında Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelerde yer alıyor. İki ülke arasında mesajları iletmek üzere Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi ara bulucu rolünü üstleniyor ve görüşmelerin akışını yönlendiriyor.

Görüşmeler, 2003 yılından beri bölgede hissedilen gerilimin azaltılması amacıyla, nükleer programın barışçıl denetimler ve yaptırımlar arasındaki denge üzerinden ele alınmasını hedefliyor. Trump’ın 19 Şubat’taki “anlaşma 10-15 gün içinde sağlanmalı” yönündeki baskısı, bu kritik turu hızlandırıyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi’nin de sürece dahil olması muhtemel görünüyor.

İran tarafı, yaptırımların kaldırılması ve uranyum zenginleştirme haklarının kabulü karşılığında yeni tavizler vereceğini ifade ederken, Washington ise sadece nükleer programla sınırlı kalmayıp balistik füze altyapısının da güvenlik açısından ele alınması gerektiğini savunuyor. Ülkeler arasındaki temel tartışma, yaptırım muafiyetlerinin kapsamı, uygulanabilirliği ve ilerleme için önceliklerin belirlenmesi üzerinde yoğunlaşıyor.

Gerginliğin enerji piyasalarındaki etkileri de hissediliyor. Suudi Arabistan, potansiyel bir çatışmanın petrol arzını aksatmaması için üretim planlarını devreye soktu ve yatırımcılar taraflar arasındaki uzlaşıya bağlı olarak arz güvenliğini izliyor. Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ifade ettiği üzere balistik füzelerin doğrudan tehdit olarak ele alınması ve güvenlik başlıklarında ilerleme olmadan ilerlemenin zor olması mesajı, baskının süreceğini gösteriyor.