AB–Hindistan STA’sı İçin Ticaret Sapması Uyarısı
Ender Yorgancılar, Avrupa Birliği ile Hindistan arasında planlanan serbest ticaret anlaşmasının Türkiye için ciddi bir ticaret sapması riski taşıdığını vurguladı. Hindistan menşeli ürünlerin önce AB’ye girip serbest dolaşıma dahil olduktan sonra Türkiye’ye gümrüksüz şekilde gönderilebileceğinin, yerli üretici üzerinde ağır baskı oluşturacağını belirtti. Örneğin, Hindistan’dan 3 dolara AB’ye ihraç edilen bir ürünün AB içindeki vergiler kaldırıldıktan sonra nakliye eklenerek Türkiye’ye 4 dolara satılabileceğine dikkat çekti. Bu durumun “ticaret sapması” olarak adlandırıldığını ve Türkiye’deki sanayinin buna karşı korunması gerektiğini ifade etti. “Türkiye bu yapılanmanın dışında kalamaz” vurgusunu yinelerken, Hindistan’ın hızlı büyüyen, genç nüfusu yüksek bir piyasa olduğuna dikkat çekti.
Yorgancılar, Hindistan’ın dünya ticaretinde yükselişini sürdürdüğünü ve ABD’nin Çin’e karşı uyguladığı tarife politikaları ile AB’nin Hindistan ile kurduğu ilişkilerin bu ülkenin rekabet gücünü güçlendirdiğini söyledi. Bir yıl önce bu konulara dikkat çektiğini hatırlatan Yorgancılar, günümüzde öngörülerinin gerçekleştiğini sözlerine ekledi. Avrupa Birliği’nin küresel tedarik zincirlerini yeniden yapılandırması ve bu dönüşümün Türkiye için pazar kaybı anlamına gelebileceğini ifade etti. “Bu yeni ticaret mimarisinin dışına düşmenin lüksü yok” dedi ve Türkiye’nin kendi serbest ticaret anlaşmalarını artırması ile AB’nin imzaladığı anlaşmalara eş zamanlı olarak dahil edilmesinin hayati önem taşıdığını dile getirdi.
Gümrük vergilerinde kademeli sıfırlama başlığı altında, AB–Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması’nın kapsamının yalnızca malların serbest dolaşımını değil, hizmetleri, tarım ürünlerini, yatırımları ve teknoloji transferini de kapsadığını belirtti. Yaklaşık iki milyar nüfusu etkileyen bu düzenlemenin her iki taraf için de ekonomik güvenlik stratejisi oluşturduğunu ifade etti. Anlaşma kapsamında bazı ürünlerde vergilerin beş ila on yıl içinde kademeli olarak kaldırılacağını ve yaklaşık yüzde 90 oranında vergilerin sıfırlanmasının öngörüldüğünü kaydetti. Tekstil, hazır giyim, otomotiv yan sanayi, çelik, kimya ve yazılım gibi alanlarda rekabetin artacağını belirterek, bu gelişmenin yalnızca birkaç sektörü değil, dolaylı olarak tüm üretim yapısını etkileyebileceğini söyledi. Yorgancılar, AB’nin bugüne kadar 82 serbest ticaret anlaşması imzaladığını, Türkiye’nin ise 22 anlaşmada kaldığını hatırlattı ve ilgili bakanlıkların daha proaktif bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini ifade etti. Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği kapsamında, AB’nin taraf olduğu anlaşmalara zamanında ve eş koşullarda dahil edilmesinin hayati önemde olduğunu belirtti; aksi halde pazar kaybı ve rekabet gücünde aşınma yaşanabileceğini söyledi.
Adnan Bali: Sanayici süreci iliklerine kadar hissediyor başlığıyla devam eden bölümde, Türkiye İş Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Bali, EBSO Meclis toplantısında ekonominin potansiyelinin altında büyüdüğünü, enflasyonun dirençli kaldığını ve finansman maliyetlerinin yüksek olduğunu söyledi. Kredilerin milli gelire oranının uzun vadede yüzde 60’lardan, 2025’in üçüncü çeyreği itibarıyla yüzde 36-37 bandına gerilediğini belirtti. Ticari kredilerin payı %54’ten %28’e, uzun vadeli yabancı para kredileri payı %28’den %14’e düştü; bu durum kurumsal ve ticari firmaların daha fazla zorluk yaşamasına yol açıyor. İç talepteki zayıflık ve artan girdi ile iş gücü maliyetleri nedeniyle şirketlerin fiyatlama gücü kırıldı. İhracatta kur baskısı, iç pazarda ise talep yetersizliği nedeniyle maliyet artışları fiyatlara yansıtılamıyor. Bali, 2025 için yaklaşık %3,5, 2026 için ise %4 civarında büyüme öngördüklerini ifade etti; enflasyon için 2026 sonu itibarıyla %23-25 aralığında bir tahmin paylaştı. Politika faizi için yıl sonunda %30 civarına, hatta altında bir seviyeye gerileme öngördü. Ancak reel sektörde ve bankacılıkta marjların daraldığını ve kârlılığın baskı altında kaldığını belirtti. Bali, firmalara verimlilik artışı, sıkı gider yönetimi ve bilanço disiplini çağrısında bulundu; atıl varlıkların elden çıkarılmasının bu dönemde kritik olduğuna vurgu yaptı.
