Güvenli Limanlarda Dengeler Değişiyor: Dolar, Yen, Frank Hangisi Kazandıracak?
Geçtiğimiz yıl piyasalarda görülen dalgalanmalar yatırımcıları çeşitlendirmeye ve güvenli liman arayışına itti. ABD doları, Japon yen’i ve İsviçre frangı bu dönemde istikrar gösterebilecek iki para birimi olarak öne çıktı; ancak son dönemde bu para birimlerinde de hareketlilik belirginleşti. Dolar ve yen, 2025 ve 2026’da değer kaybederken frank ise güç kazandı. Ancak frankın güçlenmesi, düşük enflasyon ve ihracata bağımlı İsviçre ekonomisi için yeni zorluklar doğurdu.
Doların düşüşü küresel ticareti yeniden şekillendireceği düşünülen politikalarla ilişkilendiriliyor. ABD varlıklarının satışı hız kazanırken, Fed’in bağımsızlığıyla ilgili endişeler de doların güvenilirliği üzerinde baskı kuruyor. ABD dolar endeksi, 29 Ocak’ta yaklaşık %1,3 düşerek önemli bir gerileme kaydetti ve bu hareket, doların dört yılın en düşük seviyesine yaklaşmasına yol açtı. 2025 yılında endeks %9,37 değer kaybederken, 2026 için de düşüş eğilimi sürüyor.
Yen’de dalgalı seyir Asya’nın güvenli limanı olan Japon yen’i, 2025 başında dolara karşı 156 civarında işlem görüyordu. Ancak Japonya Merkez Bankası’nın faiz artırımı beklentileriyle güçlenen yen, ekimde Sanae Takaichi’nin başbakan olmasıyla zayıflamaya başladı ve 23 Ocak’a kadar yaklaşık %5,9 değer kaybetti. Takaichi’nin genişletici maliye politikası, yenin değer kaybını ve uzun vadeli getirilerin yükselmesini tetikledi. 23 Ocak’ta New York Fed’in kur kontrolleri ise yen’i 152 seviyesine yükselterek ani bir güç kazanımı yaşattı. Mevcut durumda da yen’in yönü belirsizliğini koruyor; analistler 160 seviyesinin üzerinde kalıcı bir çıkış için olası bir müdahalenin gerekebileceğini belirtiyorlar.
Güçlü frank İsviçre’yi zorluyor Frank, diğer iki para birimine göre daha dayanıklı bir konum sergileyerek güvenli liman talebinde öne çıktı. Geçen yıl dolara karşı yaklaşık %13 değer kazanan frank, 2026’ya da bu kazanımlarını taşımasına rağmen 30 Ocak’ta güvenli liman talebindeki kayıpların etkisiyle yaklaşık %30 değer kaybı yaşadı ve dolar karşısında yeniden zayıflama eğilimine girdi. Ayrıca euro karşısında da 11 yılın en yüksek seviyesini gördü. Düşük enflasyonla mücadele eden İsviçre ekonomisi için bu durum baskı oluşturuyor; maaşlar ve ihracat fiyatları arasındaki dengesizlikler ihracatı zorlayabilir. İsviçre Merkez Bankası, gerektiğinde müdahale sinyali verse de, geniş çaplı adımların olası görülmediği belirtiliyor. UBS’in yıl sonu için frankta sınırlı değer kaybı öngörüsüyle birlikte Reuters anketi de doların kısa vadede frank karşısında güçlenmesini öngörüyor.
