Çin Etkisi Altında Rekor, Spekülasyon ve Balon Tartışması
Çin’deki altın yatırımları, 2025 yılının başından bu yana önemli ölçüde yükseliş kaydetti ve bu hareketin arkasında spekülatif işlemlerin etkili olduğu düşünülüyor. Altın fiyatları, yakın dönemde dalgalı seyirler gösterdi ve bu dalgalanmaların ardında hem global risk faktörleri hem de Çin ekonomisindeki oynaklık yatıyor.
ABD’deki para politikası beklentileri ve jeopolitik gerilimler, talebi destekleyerek altına olan ilginin sürmesini sağladı. Analistler, Çinli yatırımcıların da bu süreçte dalgalı hareketleri artırdığını belirtiyor. Piyasa gözlemcileri, artan işlem hacmi ve kaldıraç kullanımı nedeniyle özellikle vadeli işlemler ve ETF’lerdeki faaliyetin fiyatları etkilediğini vurguluyor.
ETF varlıklarındaki artış ve vadeli işlemler ile ilgili Capital Economics verileri, Çin’in altın destekli ETF varlıklarının 2025 başından itibaren iki kattan fazla büyüdüğünü gösteriyor. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda ise işlem hacmi belirgin biçimde yükseldi; yıl başından bu yana günlük ortalama hacmin yaklaşık 540 ton olduğu belirtiliyor ve 2025’in kayda değer rekoru olan 457 tonluk ortalamanın da üzerinde bir hareket kaydediliyor.
Bu dinamikler, düzenleyicilerin dikkatini de çekmiş durumda. Şanghay Altın Borsası, volatiliteyi dizginlemek amacıyla teminat gerekliliklerinde birkaç kez artışa gitti. Uzmanlar, vadeli işlemler ve yüksek kaldıraç kullanımının artmasının güvenli liman arayışıyla uyumlu olmadığını ifade ediyor ve mevcut alımların potansiyel olarak bir spekülatif balon oluşturduğunu belirtiyor.
Altına olan talep daha da artabilir – ANZ’ye göre Çin’de halkın finansal piyasalar erişimi sınırlı olduğundan yatırım tercihlerinin büyük kısmı gayrimenkul ve mevduat odaklı kalıyor. Ancak konut fiyatlarının düşmesi ve mevduat faizlerinin düşük kalması, altını alternatif olarak öne çıkarıyor. ANZ Research’e göre şu an Çin hane halka varlıklarının yaklaşık %1’i altına bağlı, fakat bu payın ilerleyen dönemde %5’e çıkması bekleniyor. Bu durum, Pekin’in dolardan arındırma politikalarıyla ABD’den gelebilecek baskılara karşı bir koruma olarak değerlendiriliyor.
Balon uyarısı – Çinli bireysel yatırımcılar ve devletin güvenli liman talebi, altın talebini desteklerken ABD verileri Çin’in ABD hazine varlıklarını aza indirirken, merkez bankasının altın rezervlerini artırması dikkat çekiyor. Uzmanlar bu güçlü talebin güvenli liman ihtiyacını aştığını ve Çin’de potansiyel bir altın balonunun oluşabileceğini ifade ediyorlar.
