Mahfi Eğilmezden Enflasyon Uyarısı: TÜFE Yenilendi, Yaklaşım Aynı Kalıyor
Dr. Mahfi Eğilmez, TÜFE’nin temel göstergesindeki baz yılı, kapsam ve ağırlıkların 2026’dan itibaren değiştiğini hatırlatıyor. Yaptığı değerlendirmeye göre bu tür değişiklikler, ölçülen enflasyon düzeyini ve kamuoyundaki algıyı doğrudan etkileyebilir.
Fiyatı yükselen bazı kalemlerin endeksten çıkarılması, enflasyonun daha düşük görünmesine yol açabilir. Eğilmez, kendi blogunda yayımladığı analizde şu noktalara değiniyor: Endeksten çıkarılan ürünler arasında bitki ve meyve çayı, kakao, diş çekim ücreti, otopark ücreti, bilgisayar ekipmanları ve spor müsabakalarına giriş ücretleri ile tıraş malzemeleri dikkat çekiyor. İnsanlar eskisi gibi diş çektirmek yerine diş kaplattırmayı tercih edebilir; kakaonun kullanımı azalmamış, erkekler tıraş olmayı bırakmamış veya spor müsabakalarına eskisi gibi gidilmiyor olabilir. Ancak bu kalemlerin fiyatları o kadar artmıştır ki, endeksten çıkarılmaları daha düşük enflasyon görünümü yaratabilir.
Konut ağırlığında belirgin değişim ise dikkat çekiyor. 2025 yılında konut ağırlığı %15,22 iken 2026’da bu oran %11,40’a düşürülmüş. Her yıl artan konut harcamalarının ağırlığı bu düşüşle sınırlanmış gibi görünse de, kira artışlarının enflasyon sepetindeki etkisini azaltıcı bir sonuç doğuruyor. Öte yandan ağırlığı artan kalemler arasında lokanta ve oteller de yer alıyor: 2025’te %8,32 olan bu kategori 2026’da %11,13’e yükseltilmiş; bu artış, söz konusu alanda kaydedilen önemli fiyat hareketlerini yansıtıyor.
Yaklaşımları değiştirmek, endeksleri değiştirmekten daha kritik noktasına gelince, Aralık ve Ocak TÜFE verileriyle ilgili olarak bazı gözlemleri paylaşmak yerinde oluyor. Son iki yılda her Aralık ayında görülen aylık enflasyon farkı, Ocak ayında çok daha yüksek çıkıyor. Bu fark bazen 5 kata kadar çıkabiliyor. Sorumuz şu: Bir ayda tam olarak ne değişmiş olabilir ki bu kadar fiyat artışı kaydedilsin? Cevap, yılın son iki ayında ve özellikle son ayında yapılan tüm zamların ve ücret artışlarının biriktirilip sonraki yıla devredilmesinde yatıyor. Böylece Aralık ayı nispeten düşük, Ocak ayı ise çok yüksek görünebiliyor.
Bu nedenle, aylık enflasyon oranlarını yorumlarken yaklaşımları değiştirmek endeksleri değiştirmekten daha önemli hale geliyor; çünkü bu yaklaşım, gerçekleri doğru biçimde görmek ve politikaları ona göre şekillendirmek konusunda kilit bir rol oynuyor.
