Çinden Küresel Para Hamlesi: Yuan İçin Sessiz Ama Stratejik Plan
Küresel ticaret üzerindeki siyasi kararlar, ülkelerin izlediği stratejileri sürekli olarak şekillendiriyor. ABD’deki yönetim değişikliklerinin ardından iki büyük ekonomi arasındaki ticari gerilimde dalgalanmalar görüldü; ancak tarafların uzlaşmacı tutumlar benimsemesiyle bu gerilimlerin bir kısmı yatıştı. Yapay zeka ve ileri teknolojiye ilişkin alınan kararlar, küresel yarı iletken piyasasında belirli beklentilerin yeniden tartışılmasına yol açarken Çin’in bu süreçte nasıl bir rol oynayacağını yakından etkilemeye devam ediyor.
Çin’in finansal güç hedefi ve RMB’nin rolü Çin lideri Şi Cinping’in Qiushi dergisinde yayımlanan makalesi, finansal dengelerin değiştiği bir dönemde ülkenin finansal güç olma vizyonunu ve para birimi RMB’nin uluslararası alanda daha etkili bir konuma sahip olma hedefini vurguluyor. Makalede, RMB’nin yalnızca iç piyasada kullanılan bir para birimi olmasının ötesine götürülerek uluslararası ticaret ve finans sistemlerinde daha aktif bir oyuncu haline getirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Bu hedef doğrultusunda, bağımsız para politikası vurgulanırken, finansal altyapının güçlendirilmesi ve ülkenin özgün koşullarına uygun bir finansal sistem kurulması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca güçlü bir finansal denetim mekanizması, sağlam bir finansal hukuk çerçevesi ve uluslararası finansal kurallarda etkili söz sahibi olma gerekliliğine işaret ediliyor. Böyle bir sistemi sürdürebilmek için ise yüksek nitelikte, uzmanlaşmış bir finansal insan kaynağı havuzunun oluşturulması gerektiğine dikkat çekiliyor.
RMB’nin küresel dolanıma odaklı yeni gelişmeler Analistler arasında yer alan Sadi Kaymaz, Çin’in uzun süredir para biriminin dünya çapında kullanılabilirliğini artırma hedefini dillendirdiğini, Şi’nin bu konuyu zaman zaman gündeme taşıdığını belirtiyor. Kaymaz’a göre, Şi Cinping’in Qiushi’deki yayını, yuanın uluslararasılaşması için verilen önemin arttığını gösteriyor. Qiushi’nin Parti için bir yol haritası niteliğinde olması nedeniyle burada iletilen mesajlar yalnızca görüş değil, politik yönlendirme olarak değerlendiriliyor. Ancak Çin, yuanı küresel bir rezerv para seviyesine taşımada temkinli davranıyor. Sermaye akışlarının serbestleşmesinin finansal istikrarı tehdit etmesi endişesiyle geçmişte kısmi liberalleştirme denemeleri başlatıp sonra geri adımlar atmaları buna bağlıdır. Yuanın tam konvertibl olması durumunda değerlenmenin ihracat rekabetini zayıflatabileceği ve bu yüzden Çin’in bu süreci dikkatli yönetmesi gerektiği belirtiliyor. Ayrıca olası bir finansal gerginlik durumunda ABD ile arasındaki ilişkilerde sermaye hesabını açık tutmayı ulusal güvenlik açısından risk olarak gördüklerini kaydediyor. Net bir tablo olarak, Çin’in yuanı küresel düzeyde daha geniş kullanıma açma hedefi olsa da bu adımları Batı’daki gibi tam serbest bir rezerv para modeliyle değil, kontrollü ve sınırlı bir uluslararasılaşma yaklaşımıyla hayata geçirmeyi planlıyorlar.
