İran, ABD Görüşmesini Ummana Taşımak İçin Adımlar Atıyor: Yeni Bir Dönem mi Başlıyor?
ABD ile İran arasında süregelen nükleer müzakereler için yeniden yola çıkma hazırlıkları sürüyor. Beyaz Saray’ın Yakın Çevre Danışmanı Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin İstanbul’da buluşabileceği yönünde Amerikan basınında haberler yer almıştı. ABD-İRAN GÖRÜŞMESİ UMMAN’DA OLABİLİR şeklinde haberler yapan NTV Dış Haberler Müdürü Hüseyin Yılmaz, barış masasının kurulmasına yönelik umutları dile getirirken, toplantının İstanbul yerine Tahran veya Umman’da yapılma ihtimalinin değerlendirildiğini belirtti.
Yılmaz, karar değişikliğinin bölge ülkelerinin karışmasını engelleme amacıyla geldiğini, İran tarafının ise mevcut tavizleri genişletmek istemediğini ifade etti. Ankara’dan edinilen bilgiye göre İran, konuları sadece ABD ile sınırlı tutmak istiyor ve İstanbul’daki bölgesel katılımın düşük ihtimale dönüştüğünü kaydetti. Haziran’daki Umman toplantılarında elde edilen noktaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen uzman, ABD’nin İran’a önerdiği dört talebin şunlar olduğunu aktardı: zenginleştirilmiş uranyumun teslimi, nükleer programından vazgeçme, proksilere destek vermeyi kesme ve füze çalışmalarını sonlandırma. İstanbul’da yapılacak olası bir toplantıda nükleer mesele önde, diğer konular ise bölge ülkeleriyle masaya yatırılacaktı; fakat şu an için İstanbul ihtimali giderek zayıflıyor.
Öte yandan Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim yükselirken ABD’nin İran İHA’sını düşürmesi konusundaki tansiyon da tırmanıyor. REUTERS: ABD, İRAN İHA’SINI DÜŞÜRDÜ haberine göre Umman Denizi’nde Abraham Lincoln uçak gemisinin yakınında görülen Şehit-139 tipi drone, Amerikan F-35 tarafından düşürüldü.
İran tarafı sessiz değil Reuters ile yapılan görüşmelerde İranlı yetkililer, İstanbul’daki görüşmelere ne iyimser ne de kötümser bakıldığını, XIX. yüzyıldan beri savunma kapasitesinin tartışılmaz olduğunu belirtti. ABD ile gerçekten sonuç odaklı görüşmelere kapı aralanırsa İstanbul’da bir ilerlemenin mümkün olduğunu ifade eden İranlı yetkililer, mevcut durumun savunma hazırlığını daha da güçlendirdiğini vurguladı.
New York Times’ın iddialarına göre İran, gerilimi düşürmek adına nükleer programını durdurmayı veya dondurmayı kabul edebilir; fakat bölgesel bir enerji işbirliği konusunda istekli olup olmadıkları konusunda farklı görüşler baskın. Ayrıca, zenginleştirilmiş uranyum stoklarının Rusya’ya transferi konusu da dikkat çekiyor. Ali Larijani’nin Rusya ile olan temasında 2015 nükleer anlaşmasındaki gibi uranyum stoklarının Rusya’ya devredilmesi mesajı iletildiği belirtiliyor. Kremlin ise konunun uzun süredir gündemlerinde olduğunu doğruladı. Buna karşı İran yöneticileri, stokların dışarı çıkartılmayacağına dair net açıklamalarda bulundu; ancak uranyum zenginleştirme oranı düşürülebilir, bunun da karşılığında bedellerin ödenmesi gerektiğini belirttiler.
“En küçük saldırı bile krize yol açar” başlığıyla aktarılan tehditlerin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile bir anlaşma ihtimali üzerinde konuştuğu, ancak anlaşmanın mümkün olmaması halinde sonuçların olumsuz olacağını belirttiği kaydedildi.
