10 Günlük Tatil ve Mücevher İhracatı: Yüzde 3,9’luk Düşüşün Ardında Neler Var?
Ocak ayında dış ticaret verileri, takvim etkisinin getirdiği ivmeyle birlikte bazı zorlukları yeniden gündeme getirdi. Geçen ay ihracat, 3,9 puanlık bir düşüşle 20 milyar 328 milyon dolar olarak kaydedildi. Özellikle 9 günlük tatilin yarattığı etkinin yanı sıra enerji rafinerisi ve işlenmiş altın ihracatındaki gerileme de bu sonucu etkiledi. Mücevher ihracatı ise benzer şekilde düşüş gösterdi ve %59 azalarak 476,8 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Dış ticaret açığı ise %11,2 oranında artışla 8,4 milyar dolara yükseldi. İthalat %0,03 artışla 28,681 milyar dolar olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış ihracat %3,7 artışla 272,5 milyar dolar, ithalat ise %5,5 artışla 365 milyar 379 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Böylece yıllandırılmış 12 aylık dış ticaret açığı 92,9 milyar dolar oldu ve toplam dış ticaret hacmi %4,7 artışla 637 milyar 908 milyon dolara çıktı.
2026 yılı Ocak ayında, yıllık karşılaştırmada ihracat ithalata karşılık verme oranı 2,9 puan azalarak %70,9’a geriledi. Enerji verileri hariç bakıldığında bu oran 6,9 puan düşerek %82,3’e indi; enerji ve altın dışlandığında ise %87,3 olarak gerçekleşti.
Otomotiv sektörü zirvede Sektörler bazında bakıldığında ocakta otomotiv 3,1 milyar dolarlık ihracatla ilk sırayı aldı. Otomotivi 2,3 milyar dolarla kimyevi maddeler, 1,342 milyar dolarla elektrik-elektronik, 1,341 milyar dolarla hazır giyim ve 1,085 milyar dolarla çelik izledi. Toplamda 10 sektör ihracatını artırırken, 16 sektör ocak ayında ekside kaldı. Ocakta 964 firma ilk kez ihracata geçti ve birim ihracat değeri 1,54 dolar olarak kaydedildi. Parite de ihracata yaklaşık 1,1 milyar dolar katkı sağladı.
İhracatta Almanya, ithalatta Çin önde Ülke bazında, ocakta Almanya 1,78 milyar dolar ile en büyük ihracat payını aldı. ABD 1,224 milyar dolar ve İngiltere 1,205 milyar dolar ile onları takip etti. İlk 10 ülkenin toplam payı ihracatta %47,8 iken ithalatta Çin liderliğini sürdürdü (4,283 milyar dolar). Rusya ve ABD, ithalatta da önemli paylara sahip oldu. İlk 10 ülkenin toplam ithalat içindeki payı %59,3 olarak gerçekleşti.
2 günlük kayıp ve ilişkin değerlendirme Ticaret Bakanı, aralıkta elde edilen 3 milyar dolarlık ilave artışın yeni yılın başlangıcında ihracatta bir miktar düşüşe yol açtığını belirtti. 1 Ocak tatili nedeniyle eylül-eryen uzun bir tatil dönemi yaşanmasının, ihracatta da önemli bir etki yarattığını ifade etti. Bu süreçte özel sektör için yaklaşık 1,5 milyar dolar civarında bir kayıp söz konusu oldu.
Savunma sanayisinden ocakta rekor ihracat Savunma sanayii, 2026’nın ocak ayında da güçlü bir başlangıç yaparak yıllık bazda artış göstermiş durumda. Başkan Görgün, bu dönemde ihracatın 555,3 milyon dolara ulaştığını ve önceki yıla kıyasla %44,2 büyüdüğünü açıkladı. Böyle bir performans, sektördeki uzun vadeli iş birliklerinin ve yüksek katma değerli ürünlerin etkisini gösteriyor.
Gelecek döneme yönelik mesajlar TİM Başkanı Gültepe, 2026’yı 282 milyar dolar mal ve 128 milyar dolar hizmet ihracatı hedefiyle karşıladıklarını belirtti. Ancak ihracatçıların yükünün giderek ağırlaştığını ifade eden Gültepe, Avrupa Birliği’nin yeni ortaklıklar ve Hindistan ile MERCOSUR gibi bölgelerdeki gelişmelerin uzun vadede olası olumsuz etkileri olabileceğine dikkati çekti. Bu nedenle önümüzdeki dönemde ihracatı artırmak için yeni serbest ticaret anlaşmalarına odaklanılması gerektiğini ve revizyon gerektiren bir OVP olduğunu belirtti. Şubat ayında planlanan ticaret heyetleriyle birlikte çift haneli büyümelerin hedeflendiğini sözlerine ekledi.
