Elektrikli Otomobilde Türkiye-AB Makası Kapatıldı: Türkiye-AB Arasındaki Rekabetin Yeni Dönemi
Ember’in Londra merkezli enerji düşünce kuruluşu tarafından paylaşılan yeni bir analiz, Türkiye’nin elektrikli otomobil satışlarında Avrupa’da kayda değer bir eşiği geçtiğini gösteriyor. Geçen yıl Türkiye’de satılan yeni otomobillerin yaklaşık yüzde 17’si elektrikli araçlar olarak kaydedildi ve bu oran, Avrupa Birliği’nin genel payını ilk kez yakalamamızı sağladı. 2024 için bu payın yüzde 10 olduğu hesaplandı. Elektrikli satışları 2025’te rekor kırdı ve yıllık bazda yüzde 80 artışla yaklaşık 190 bine ulaştı. Bu satış hacmiyle Türkiye, Almanya, İngiltere ve Fransa’nın ardından Avrupa’nın en büyük dördüncü elektrikli otomobil pazarına dönüştü; Norveç, Hollanda ve Belçika gibi önde gelen ülkeleri geride bıraktı. 2023’te 9. sırada olan Türkiye’nin elektrikli araç satışları, sonraki yıllarda hızlı bir artış gösterdi. Öte yandan, trafikte kayıtlı otomobillerin içinde elektrikli ve fosil yakıtlı araçların payı hâlâ toplamın yalnızca %2’si seviyesinde bulunuyor.
Benzin Tüketimi ve Petrol İthalatı Geçen yılın ocak-kasım döneminde benzin tüketimi önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık %16, ham petrol ithalatı ise %5,3 artış gösterdi. Bu tablo, elektrikli araç satışlarındaki büyümenin enerji ithalatını azaltmaya yetmediğini gösteriyor. Ember analizine göre, elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin payı artmaya devam ederken, ulaşımda elektrifikasyon da enerji ithalatını azaltmada kritik bir rol oynuyor. Türkiye’de mevcut kırılma noktası, fosil yakıtlı santrallerin yapılandırmasıyla ilgili olarak inşaat halinde olan tesislerin bulunmaması ve 2025 yılında devreye alınan yeni santrallerin tamamen yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşmasıyla güç kazanıyor.
“Enerji ithalatını düşürecek büyük potansiyel var” ifadesiyle Ufuk Alparslan, Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri olarak şu değerlendirmeyi paylaştı: İki temel etken, Türkiye’de elektrikli araç satışlarını yükselten ana itici güçler olarak öne çıkıyor. Birincisi, yerli üretim kapsamındaki uygun fiyatlı elektrikli modellerin piyasaya sürülmesi ve erişiminin artması; ikincisi ise otomobil markalarının Türkiye’nin vergi rejimine uyumlu modeller geliştirmesiyle 2024 ve 2025’te satışların hızlanması. Ayrıca elektrikli araçların yaygınlaşması, enerji ithalatını azaltma potansiyelini artırsa da, mevcut düzeyde henüz yeterli bir etkiye sahip olmadığını sözlerine ekledi: yenilenebilir enerji üretimindeki artış kadar tüketimde elektrik kullanımına yönelmenin de kritik olduğu vurgusu yapıldı. Alparslan, Türkiye’deki enerji ithalatını azaltmanın hedefiyle ulaşımı elektrifikasyon yoluyla hızlandırmanın, vergilendirme politikaları ve yenilenebilir enerji kapasitesinin genişlemesiyle mümkün olduğunu kaydetti.
