İhracat Düşüşü %10, İç Pazar %3, Üretimdeki Kayıp %9: Yeni Dengeler ve Türkiye Ekonomisi İçin Ön Plan
Türkiye’nin beyaz eşya üretimi, yıllık 29 milyonluk kapasitesinin yaklaşık %70’ini ihracata yönlendiriyor ve sektör, büyüklüğüne rağmen iç pazarda karşılaştığı zorluklarla dikkat çekiyor. 2024’te üretim ve ihracatta düşüşler yaşanırken, 2025 yılında iç satışlar 9,9 milyon adede kadar geriledi; ihracatta ise seviyeler 2017’ye dönmüş durumda.
Turkish White Goods Manufacturers Association (TÜRKBESD) verilerine göre sektör, Arçelik ve Vestel gibi yerli ve küresel aktörleri tek çatı altında topluyor. 2025 için iç pazar hacminde görülen daralma, 6 ana ürün grubunda %3’e varan küçülmelerle kendini gösterdi. Buna karşılık ihracatta elde edilen söz konusu gerileme, yılın sonlarına doğru sektörde 3 milyar TL’lik GEKAP yükünü de beraberinde getiriyor.
“10 yıllık kazanımları kaybediyoruz” ifadesiyle sektördeki yöneticiler, ihracat hacminin 10 yıl önceki seviyelere geri dönmesinin rekabetçi avantajları tehdit ettiğini belirtiyorlar. Alper Şengül, ihracat ve dış piyasalar bağlamında alınacak tedbirlerin önemine vurgu yaparak, girdi maliyetlerindeki artışların ve dış pazarlarda rekabet eden Uzak Doğulu oyuncuların payını kırmak için destekleyici politikaların hayata geçirilmesini talep ediyor. Ayrıca “Made in Europe” tartışmalarını yakından izleyen sektör temsilcileri, Türkiye’nin bu süreçten bağımsız olmayacağı görüşünü dile getiriyorlar.
Enerji dönüşümü ve maliyet baskılarıyla yüzleşen beyaz eşya sektörü, GEKAP etkisinin yarattığı maliyet baskısını da yaşıyor. 2020-2025 arasında birim fiyatlar ve ÜFE/TÜFE artışları, sektöre yaklaşık 3 milyar TL’lik ek yük bindirmiş durumda. Yönetim kurulu üyeleri, enerji verimliliğini artıracak ve iç pazarı canlandıracak politikaların uygulanmasının kritik olduğunda ısrar ediyorlar. Eski teknolojilerin yenilenmesi için toplama ve hurda dönüşümü gibi kampanyalara ihtiyaç duyulması da bu kapsamda öne çıkan talepler arasına giriyor.
Girdi maliyetleri ve anti-damping konusundaki güncel gelişmeler de sektör için önemli görülüyor. Yassı çelik, emniyet camları ve polistiren malzeme gibi hammadde gruplarında süregelen anti-damping soruşturmasının ılımlı ve bütüncül bir yaklaşım doğrultusunda yürütülmesi bekleniyor. Ayrıca gümrük vergilerine ek olarak yeni bir yük yaratılmaması talebi hâlâ gündemdeki konular arasında yer alıyor.
Sonuç olarak beyaz eşya sektörü, üretim kapasitesini koruyup ihracatın sürdürülebilirliğini sağlamak için stratejik desteklerin ve girdi maliyetlerini dengeleyen politikaların hayata geçirilmesini bekliyor. Avrupa Birliği ile yakın entegrasyon ve global rekabet baskısı, Türkiye’nin üretim zincirinde dönüştürücü bir rol oynamaya devam ediyor.
