Dijital Cüzdanların Kaderi: Dolandırıcılık Kıskacında Dijital Miras
Geleneksel hukuk sistemleri toprak, nakit para ve fiziksel mülkiyet üzerine inşa edilmişken; bugün “vasiyetname” kavramına yepyeni bir başlık eklendi: Dijital Varlıklar. Kripto paralar, NFT’ler ve dijital cüzdanlar hayatımıza girdikçe, iki kritik soru hukukun gündemine oturdu: Bu varlıkları dolandırıcılardan nasıl koruyacağız ve bizden sonra bu varlıklara ne olacak?
Kripto para piyasası, merkeziyetsiz yapısı nedeniyle maalesef dolandırıcıların iştahını kabartıyor. “Yüksek kazanç vaadi”, “sahte borsa platformları” ve “phishing” (oltalama) saldırılarıyla her gün binlerce kişi mağduriyet yaşıyor. Bilişim hukuku açısından burada en büyük zorluk, işlemlerin geri döndürülemez olmasıdır. Klasik bankacılık sistemindeki “işlemi iptal etme” veya “şüpheli işlem bildirimi” kripto dünyasında teknik olarak neredeyse imkansızdır. Bu nedenle, hukuki süreçlerin çoğu zaman “failin tespiti” ve “borsalara konulan blokeler” üzerinden yürümesi gerekir. Ancak failin yurt dışında olması veya anonim cüzdanlar kullanması, adaletin hızını kesebilmektedir.
Meselenin diğer boyutu ise “Dijital Miras” kavramıdır. Elinizde fiziksel bir anahtarı olan kasanın mirasçılara kalması kolaydır; ancak şifresini sadece sizin bildiğiniz bir dijital cüzdanın (cold wallet) miras kalması tam bir muammadır. Türk hukukunda yakın zamanda verilen emsal kararlar, dijital hesapların ve varlıkların “ekonomik değer” taşıması kaydıyla miras bırakılabileceğini tescilledi. Yani, kripto varlıklarınız artık yasal olarak mirasçılarınıza geçebilir.
Ancak burada hukuki bir boşluk değil, teknik bir engel vardır. Eğer özel anahtarlarınızı (private keys) veya kurtarma kelimelerinizi güvenli bir şekilde mirasçılarınıza bırakacak yasal bir yol izlemediyseniz, o varlıklar sonsuza kadar dijital evrende kilitli kalabilir. Mahkemeden mirasçılık belgesi almanız, blokzincir üzerindeki bir şifreyi kırmanıza yetmez. Bu sebeple, dijital mirasın sadece vasiyetnamede belirtilmesi değil, bu varlıklara erişim yönteminin de hukuki bir zırh (örneğin noter onaylı saklama yöntemleri) altına alınması şarttır.
Sonuç olarak; teknoloji, yasaların önüne geçmeye devam etse de dijital dünya hukuksuz bir alan değildir. Kripto varlıklarınızı korumak için siber güvenlik tedbirleri, onları geleceğe taşımak için ise dijital miras planlaması artık bir lüks değil, zorunluluktur. Şifrelerinizi mezara götürmek, sadece sizin değil, sevdiklerinizin de geleceğini kilitleyebilir.
