Çin Ordusunun En Kıdemli Generali ABD’ye Nükleer Sırları Vermekle Suçlandı
Vietnam Savaşı sırasında Çin tarafında görev yapmış olan bir ordu yöneticisi ve Merkezî Askeri Komisyonu Başkan Yardımcısı Orgeneral Zhang Youşia hakkında yürütülen soruşturma gündeme geldi. Wall Street Journal’ın haberine göre, üst rütbeli subayların katıldığı bir bilgilendirme toplantısında ortaya atılan bazı iddialar, Zhang’ın nükleer programla ilgili teknik bilgileri ABD ile paylaşmış olabileceği yönünde. Bu bulguların, CNNC adlı Çin Ulusal Nükleer Şirketi’nin eski Genel Müdürü Gu Cün’e dair soruşturmalardan elde edildiği ifade edildi. Ayrıca Merkezî Disiplin İnceleme Komisyonu ile Çin Ulusal Denetleme Komisyonu’nun 19 Ocak’ta Gu hakkında soruşturma başlattığını duyurduğu aktarıldı.
BAKAN ATAMASINDA RÜŞVET İDDİALARI Orgeneral Zhang’ın, uzun yıllardır başında bulunduğu Donatım Geliştirme Dairesi’ndeki terfi ve görevlendirmeler için rüşvet aldığı öne sürülüyor. Özellikle eski Savunma Bakanı Li Şangfu’nun göreve getirilmesi için yüksek miktarda rüşvet ödendiğine dair iddialar gündeme taşınıyor. Li Şangfu, 2023 yılında bir süre kaybolduktan sonra görevden alınmış ve sonraki yıl hakkında yolsuzluk soruşturması başlatılmıştı.
Ordu içinde nüfuz ağları kurmak ve siyasi hizipler oluşturmakla suçlanan Zhang ile birlikte soruşturulan Genelkurmay Başkanı Liu Cınli de benzer iddialarıyla karşı karşıya. Soruşturma kapsamında her iki generali yakından ilgilendiren bazı subayların telefonlarına el konulduğu ileri sürülüyor.
ÇİN’İN ÇOCUKLUK ARKADAŞI Devlet Başkanı Şi Cinping ile Zhang Youşia arasında uzun süredir devam eden aile dostluğu biliniyor. Şi’nin ve Zhang’ın memleketi Şansi eyaletinin tüzel kökenleri, iç savaş döneminde Mao Zedong önderliğindeki hareketin önemli figürleri olarak öne çıktı. Zhang’ın babası, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun Kuzeybatı Saha Ordusu komutanı iken, Şi’nin babası bu ordunun siyasi komiseriydi. İkisi de çocukluk yıllarından beri birbirlerine yakın arkadaş olarak biliniyorlar.
2011 yılında orgeneralliğe terfi eden Zhang, 2012 yılında Şi Cinping’in Genel Sekreter olmasıyla birlikte ordu donatım biriminin başına getirildi. Devlet Başkanı Şi’nin iktidarı dönemde ordunun reformu ve modernizasyonunu hedefleyen adımların yürütülmesinde kilit rol oynadı. Vietnam Savaşı döneminde tecrübe kazanan ve Çin ordusunun fiili muharebe tecrübesine sahip olan Zhang, Merkezi Askeri Komisyonu’nun iki başkan yardımcısından biri olarak görev yapıyordu. Ayrıca Siyasi Büro’nun da üyelerinden biriydi.
YOLSUZLUK SORUŞTURMALARI Çin’de son yıllarda silahlı kuvvetlere yönelik yolsuzluk soruşturmaları giderek yoğunlaşıyor. 2023’te Roket Kuvvetleri ve 2024’te Donanım Geliştirme Dairesi gibi kritik birimlerin soruşturmalardan etkilendiği belirtiliyor. Bunların ardından bu birimlerin önceki komutanları olan Orgeneral Vey Fınghı ve Orgeneral Li Şangfu ordudan ve partiden ihraç edilmiş; rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla yargılanmışlardı. Merkezî Askeri Komisyonu Başkan Yardımcısı olarak Zhang ile birlikte bazı subaylar da soruşturma sürecine dahil edildi. Ayrıca Hı Veydong ve Miao Hua gibi üst düzey isimler de benzer süreçlerden geçenler arasındaydı.
