NASA’dan Ay Görevinde Büyük Risk: Isı Kalkanı Eriyebilir
Orion kapsülüyle Ay’a dönmeyi hedefleyen Artemis 2 görevi, ısı kalkanında tespit edilen sorun nedeniyle bilim dünyasında tartışmalara yol açtı. Şubat ayının başında başlaması öngörülen ve dört astronotu Ay çevresinde dolaştırması planlanan bu görevde, bazı uzmanlar insanlı uçuşun risklerini gündeme getirirken NASA ise risklerin yönetilebilir olduğunu savunuyor.
İLK TESTTE ISI KALKANI TİTİZLE İNCELENDİ Sorun, Avcoat kaplı ısı kalkanının dönüş esnasında maruz kaldığı aşırı ısıyla ilgili. Benzer tasarım 2022’deki Artemis 1 testiyle de karşılaşmış; dönüş sırasında kalkan yüzeyinde çatlaklar ve kopmalar belirlenmişti. Bu bulgular, NASA’yı derinlemesine inceleme yapmaya zorladı.
KALKAN DEĞİL, ROTADA DEĞİŞİKLİK Ajansın sonuçları, kalkanın tamamen değiştirilmesi yerine görevin dönüş rotasında ayarlama yapılmasını işaret ediyor. Giriş açısındaki bu değişikliklerle ısıya maruz kalma süresi azaltılacak ve kalkan kontrollü biçimde aşınacak. Üretim sürecinin değiştirilmesinin de belirsizlikler taşıdığına dikkat çekiliyor; hangi seçenek uygulanırsa uygulansın, risk her durumda mevcut.
UZAY ARAŞTIRMACILARI İKİYE BÖLÜNDÜ Ancak görüşler ikiye ayrılıyor. Bazı eski NASA astronotları ve ısı kalkanı uzmanları, Avcoat malzemesinin Artemis 2’de daha az geçirgen olmasının çatlak riskini artırabileceğini savunuyorlar. “Isı kalkanı büyük parçalar halinde dökülürse, sistem sınırlarda çalışıyor demektir.” sözleriyle uçuşun ertelenmesi gerektiğini düşünenler bulunuyor.
NASA’DAN GÜVEN MESAJI Sonuç olarak NASA tarafı güven verici mesajlar yayıyor. Testler, simülasyonlar ve bağımsız incelemelerle elde edilen bulguların mürettebatın güvenliğini sağlayacağını gösterdiğini belirtiyorlar. Görevin komutanı Reid Wiseman da, kök nedenin anlaşıldığını ve yeni dönüş profiliyle riskin kabul edilebilir düzeye çekildiğini ifade ediyor.
ISI KALKANI NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİ? Isı kalkanı, Orion’un en kritik bileşenlerinden biri olarak öne çıkıyor. Ay uçuşu sırasında araç, atmosferde oldukça yüksek hızlarla karşılaşır ve dış yüzey büyük ısı yüklerine maruz kalır. Artemis 2’de kalkanın çatlama ihtimali göz önünde bulundurulsa da NASA mühendisleri bunun mürettebat için hayati bir tehlike oluşturmayacağını savunuyor. Son karar, yapılacak ek risk değerlendirmeleri ve uçuşa hazırlık incelemelerinin tamamlanmasının ardından verilecek.
