TİM Başkanı Mustafa Gültepe: Pahalı Üretim Duvarı KOBİ’leri İhracattan Koparıyor
Türkiye’nin ihracat gücünü güçlendirmek için üretim ve dış ticareti yeniden ana itici konumuna getirmek gerektiğini vurgulayan Mustafa Gültepe, mevcut büyümenin sürdürülebilirliği konusunda dikkat çekici uyarılarda bulundu. 2025 için toplam ihracat fazlasının 11,6 milyar dolar olduğuna işaret eden açıklamalarda, bunun 5,4 milyar dolarının parite etkilerinden kaynaklandığını, 7,7 milyar dolarlık kısmın ise otomotiv, savunma sanayi ve mücevher gibi birkaç firmanın performansından geldiğini belirtti. Gültepe, ihracattaki bu farklılıkların büyümenin homojen olmadığını gösterdiğini ifade etti ve ihracat yapan kişi sayısının bu yıl ilk kez %15 oranında gerilediğini vurguladı. “Yüksek faiz, düşük kur politikası nedeniyle özellikle emek yoğun sektörlerde rekabet güçleri zayıflıyor.”
Gültepe, Orta Vadeli Program’da (OVP) 2026 için öngörülen 282 milyar dolar hedefinin talep ve beklentiler karşılandığında rahatlıkla aşılabileceğini söyledi. Ancak kur ile enflasyon arasındaki makasın ekonomiye yüklediği baskı konusunda net mesajlar verdi: “Kur ve enflasyon arasındaki fark üreticiyi ezdi; son dört yılda asgari ücret artışı %560, enflasyon %367 artarken dolar kuru %210’da kaldı.” Bu çerçevede, sanayinin yüksek faiz ve düşük kur politikalarıyla sınandığını söyleyen Gültepe, son üç yılda sanayide istihdam kaybının 560 bine ulaştığını ve birçok şirketin yatırımlarını ertelemenin ötesinde zor durumda kaldığını belirtti. 2026’da da kurun enflasyonun altında kalmaya devam etmesini beklediğini ifade etti ve “faizler %20’nin ve enflasyonun da %20’nin altında kalmadıkça istikrar gerçek anlamda yakalanmaz” dedi.
“İhracatçı yükünü tek başına taşımayabilir” ifadesiyle, jeopolitik riskler, emek yoğun sektörlerde rekabet kaybı ve dünya genelindeki korumacılık önlemlerine dikkat çeken Gültepe, ihracatı 2025 yılında %4,5 artışla 273,4 milyar dolara çıkardıklarını söyledi. İhracatta iddialı hedefler için üretim ve ihracatın yeniden ekonomik büyümenin lokomotifi haline getirilmesi gerektiğini savunan Gültepe, “Şampiyonlar Ligi’nde yer almayı hedefliyorsak, tüm sektörlerden katkı almak, sürdürülebilir büyümeyi hedeflemek ve her yıl çift haneli artışlar görmek zorundayız,” diye ekledi. “İhracatın üzerinde durduğu yükü paylaşamayanlar için uzlaşmaz bir denge gerekiyor.”
Anti-dampinglerle ilgili dengeli yaklaşım konusuna değinen Gültepe, ithalat artışını ve Ticaret Bakanlığı’nın anti-damping adımlarını eleştiriyle yorumladı: “Neden Türkiye üretmiyor, neden daha çok ithal ediyoruz?” sorusunu gündeme getirerek, yerli üretimin artırılması gerektiğini ve dünya pazarlarında rekabet gücünü koruyacak akıllı bir stratejinin şart olduğunu belirtti. Hammadde maliyetlerinin yüksek olması durumunda rekabetçilikte sıkıntı yaşanacağını vurguladı.
Anadolu’nun emek yoğun sektörlere ihtiyacı var diyen Gültepe, hazır giyim ve tekstil gibi sektörlerden çıkmanın hazmedilemez olduğunu ifade etti. Anadolu’nun bu sektörlere ihtiyacını hatırlatan Gültepe, “Bu sektörleri feda etmek yerine nasıl daha rekabetçi hale getireceğimizi konuşmalıyız” diye konuştu. Ayrıca yeni pazarlar ve ortaklıklar kurmak amacıyla yoğun bir heyet programını devreye aldıklarını belirtti. Bu yıl 38 heyet programı ve 200’ü aşkın katılımcı hedefleriyle, yeni nesil TİM Vizyon Heyetleri ile pazar payını genişletmeyi planladıklarını açıkladı. Alım heyetlerinde de dış pazarlarda iş bağlantıları kurmayı sürdüreceklerini ifade etti.
Stratejik destek talepleri arasında döviz dönüşüm desteğinin artırılması, asgari ücret desteğinin yükseltilmesi, emek yoğun sektörlere yönelik desteklerin artırılması ve hammadde yoğun sektörlerde özel kur politikaları uygulanması talebi öne çıktı. Finansman açısından da ihracatçıların uzun vadeli ve düşük faizli finansmana erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini kaydeden Gültepe, bu konuları 3 yıl öncesine geri dönme gerektiğini belirten bir analiz çerçevesiyle özetledi.
“Sahadaki realite OVPhedefleriyle uyuşmuyor” diyen Gültepe, enflasyon hedefinin 2026’da %20’nin altına düşmesini bekleyen OVPhedefleriyle sahadaki göstergeler arasında uçurumlar olduğunu ifade etti. Enflasyonun yaklaşık %22-25 bandında kalması, kurun %20 artması ve ihracatın ise homojen bir büyüme yerine birkaç sektör ve birkaç şirketin ağırlığıyla ilerlemesi olasılıklarını işaret etti. İstihdam tarafında ise son üç yılda sanayiden 560 bin kişinin çıkışı, finansmanda ise yüksek faiz nedeniyle yatırımların ertelenmesi gibi sonuçlar öne çıktı. Bu gerçekler ışığında, üretim ve istihdam odaklı politikaların güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
