Küçükoğlu: İnşaat Malzemeleri İhracatında Türkiye’nin İçinde Büyüyen 7. Sıradayız
Türkiye İnşaat Malzemecileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Tayfun KÜÇÜKOĞLU güncel dönemi değerlendirirken, 2020-2024 arasındaki küresel zorluklar ve pandemi sonrası toparlanma sürecinin etkileri üzerinde duruyor. Küresel türbülans, hammadde tedarik sorunları, lojistik kırılmalar ve enerji dalgalanmalarıyla birleşince pek çok sektör zor bir sınavdan geçti. Ancak, inşaat malzemesi sanayicileri olarak yenilikçi çözümler ve hızlı adaptasyonla bu dönemi başarıyla yönettik.
Pazar büyüklüğümüz 154 milyar dolar ifadesiyle bugün sektörümüz, 2024 yılsonunda 154 milyar dolarlık bir pazara ulaşmış durumda. Deprem bölgesinde yeniden yapılanma çalışmalarıyla birlikte sektörde yaklaşık %1.4 büyüme kaydedildi. Beş yıl önce 21 milyar dolar olan yıllık ihracatımız, 29 milyar dolara yükseldi ve bu rakamlar sektörün dayanıklılığını, rekabet gücünü ortaya koyuyor. 2025 itibarıyla 200 ülkeye ihracat yapılıyor ve dünyanın en büyük yedinci inşaat malzemesi ihracatçısı konumu teyit ediliyor. Sektör, yaklaşık 2 milyon kişiye istihdam sağlayarak Türkiye’nin toplam istihdamının %6.4’ünü karşılıyor; ülke ihracatı içindeki payımız ise %11 olarak gösteriliyor. Bu göstergeler, inşaat malzemesi sanayinin Türkiye ekonomisinin lokomotifi olduğunun somut göstergeleridir.
2025 hedeflerimiz arasında 31 milyar dolar ihracat ve 165 milyar dolarlık toplam pazar büyüklüğüne ulaşmak yer alıyor. Türkiye’nin dış ticaretinde çeşitli kapılar aracılığıyla büyüme potansiyeli yüksek görünüyor. ABD pazarı, dünyanın en büyük ithalatçılarından biri olarak öne çıkıyor ve Türkiye’nin payı şu an yaklaşık 2 milyar dolar düzeyinde. Düşük vergi oranlarıyla bu payın 3-4 kat artırılması potansiyel olarak değerlendiriliyor; bu ise katma değerli ihracat hedeflerimiz için önemli bir fırsat olarak görülüyor.
Avrupa Birliği ise yaşlanan nüfus ve üretimdeki zorluklar nedeniyle kısa vadede tedarik sıkıntısı yaşayabilir. AB’nin 2050 karbon nötr hedefi doğrultusunda konut stokunun büyük bölümünün rénovasyona ihtiyaç duyduğu öngörülüyor; her yıl 56 milyar euro değerinde inşaat malzemesi gerekecek. Şu anda ihracatımızın yaklaşık %26’sını Avrupa ülkelerine gerçekleştiriyoruz. Yeşil Mutabakat uyum süreciyle sanayimizi adapte edersek bu payı üç kat artırma potansiyeli bulunuyor. Avrupa’nın yeşil dönüşüm sürecinde Türk sanayisinin rolü, uzun vadeli rekabet avantajını güçlendirecektir.
Bölgesel yeniden yapılandırma ihtiyacı olan ülkeler arasında Suriye, Irak ve Ukrayna gibi yerler öne çıkıyor; önümüzdeki 10 yılda bu bölgelerde 1 trilyon doların üzerinde inşaat malzemesi talebi bekleniyor. Türkiye’nin coğrafi konumu, üretim kapasitesi ve mühendislik gücüyle bu süreçte doğal bir lider ülke konumunda olduğu düşünülüyor. Ayrıca Türkiye’nin 1.5 milyar nüfusa etki edebilen konumuyla lojistik üs olma avantajı, sadece ihracat açısından değil, bölgesel üretim ve ticaret dengeleri açısından da stratejik bir fırsat sunuyor. Anadolu’nun uzun tarihine sahip üretim altyapısı, bu coğrafyanın sunduğu olanakları en iyi şekilde değerlendirmenin anahtarını oluşturuyor.
