TUSAF Başkanı Mesut Çakmak: Maliyet Artışına Katlanacağız, 4 Ay Boyunca Unaya Zam Gelmeyecek
Sanayici kimliğini koruyarak maliyet artışlarına rağmen un fiyatlarını sabit tutmayı sürdüren Türk Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF) Başkanı Mesut Çakmak, 2025 yılında buğday maliyetleri ve işçilik, enerji ile navlun gibi kalemlerdeki yükselişe rağmen fiyat artışını yaklaşık %22 seviyesinde sınırladıklarını belirtti. Çakmak, Eylül 2025’ten bu yana un fiyatlarında artış yapmadıklarını ve 2026’nın ilk dört ayında da benzer bir yaklaşımı sürdürmeyi hedeflediklerini ifade etti. Enflasyonla mücadelede sağlanan destek ve fiyat artışlarının enflasyonun yaklaşık 10 puan altında kalması yönündeki yaklaşım, sektörde sorumlu bir tutumun göstergesi olarak değerlendirildi.
2026 ihracat hedefi 3 milyon ton – Dünya un sektöründeki sorunlar, üretim kapasitesi, ihracat ve ithalat gibi konularla ilgili soruları yanıtlayan Çakmak, küresel pazarda paylarını %25’in üzerine çıkarmayı hedeflediklerini vurguladı. 12 milyon tonluk dünya ihracat pazarında bu hedefin hayata geçirilmesi için tecrübe, kalite, kapasite ve uygun fiyat politikasının kilit rol oynayacağını ifade eden Çakmak, Türkiye’nin gıda güvenliği açısından stratejik bir oyuncu olduğunu belirtti.
Çakmak, 2025 yılı ihracatını bir önceki yıla göre %22.5 düşüşle yaklaşık 2.3 milyon ton olarak tamamlandığını ve bu düşüşün sanayiciden kaynaklanan bazı zorluklardan kaynaklandığını söyledi. 2025 yılında buğday unu ihracatı 2.3 milyon ton ve 873 milyon dolar ile sonuçlandı. İstanbul ve Gaziantep, iller olarak ihracatta lider konumunu sürdürürken; Çorum, Aydın, Bursa ve Edirne gibi illerde kaydedilen artışlar coğrafi olarak dengeli bir üretim ve ihracat yapısının göstergesi oldu.
Kaliteli üretim, ton başına 373 dolar – 2025 yılında ihracatta miktar daralmasına rağmen pazar çeşitliliğinin korunduğunu belirten Çakmak, Irak’a başta olmak üzere Orta Doğu ve Afrika’da güçlü performansın sürdüğünü kaydetti. Ayrıca yüksek katma değerli ürünlerle ortalama ihracat fiyatını ton başına 373 dolar seviyesine çıkarmayı başardıklarını ifade etti. Aralık 2025’te ihracat performansının yeniden ivmelenmeye başladığını belirten Çakmak, Aralık ayında 208 bin 20 ton un ihracatı ve 74.8 milyon dolar gelir elde edildiğini hatırlattı. Suriye başta olmak üzere bazı pazarlarda kayda değer artışlar yaşandığını ve yıl genelinde Suriye’ye ihracat 629 bin 727 ton ve 214,3 milyon dolara ulaştı.
Irak ve yeni pazarlar – Irak pazarında müdahalelerin sona ermesiyle yeniden kazanım hedeflerinin olduğunu belirten Çakmak, bazı Avrupa ve Afrika ülkelerinde de kaydedilen artışların sürdürülebilir olduğunu vurguladı. Gana, Somali, Küba, Endonezya ve diğer Afrika ülkelerinin güçlenen ihracat performanslarına işaret eden Çakmak, ABD pazarına da ulaşan un ihracatını, yüksek kalite ve spesifik ürünlerle desteklediklerini ifade etti. Önümüzdeki dönemde sektörde daha çok sorumluluk alarak 2026 yılında 3 milyon ton ihracat hedefine yaklaşmayı amaçladıklarını dile getirdi.
Gelecek stratejileri ve Mısır karşılaştırması – Emek yoğun sektörlerde maliyet avantajı bulunan Mısır ile rekabet kaygılarının tartışıldığı bir dönemde, Çakmak, Mısır’da üretim planı bulunan yatırımcıların olmadığını ve Türkiye’nin kendi kapasitesini koruyarak rekabetçiliklerini sürdürdüğünü belirtti. Türkiye’nin teknolojik yatırımlarını sürdürdüğünü ve bu yatırımları korumaya odaklandığını söyledi. Ayrıca kamu destekli Un Tanıtım Grubu’nun yeni pazarlarda payını artırması için atılan adımların önemine değinen Çakmak, tanıtım çalışmalarının Afrika, Uzak Doğu, Arap Yarımadası ve Avrupa’da potansiyel alıcılarla ilişkileri güçlendirmeye odaklanacağını belirtti.
Dünya un sektörünün kalbi Antalya’da atacak – Şubat ayında Antalya’da düzenlenecek 20. Uluslararası Kongre ve Sergi’nin, yaklaşık 1.400 sektör temsilcisini bir araya getirerek sürdürülebilir üretim, tedarik zinciri yönetimi ve küresel ticaret dinamiklerini ele alacağını ifade eden Çakmak, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın da katılım göstereceğini ve kongrenin Türk un sanayisinin 2026 ve sonrası hedeflerini şekillendireceğini vurguladı. Kongre, sektörün geleceğine yön verecek önemli bir buluşma olarak değerlendiriliyor.
