Türkiye’de Genç İşsizliği Alarm Veriyor: Milyonlarca Genç Ne Eğitimde Ne İstihdamda

Türkiye, son yıllarda ekonomik sıkıntılarla birlikte derinleşen sosyal problemlerle karşı karşıya kaldı. Siyasi gelişmeler, pandemi süreci ve yaşanan büyük depremler, ekonomik beklentilerin karşılanamadığı bir dönemi beraberinde getirdi. Bu süreçten en fazla etkilenen kesimlerin başında ise gençler geliyor.

Gençler, artan hayat pahalılığı ve isterleri karşılamayan iş imkanları nedeniyle geleceklerini planlamakta zorlanıyor. Umutlar azalıyor, beklentiler erteleniyor.

Sosyal Medya Gerçeklik Algısını Değiştiriyor

Özellikle sosyal medya, diziler ve filmler, gençlerin hayata bakışını ciddi şekilde etkiliyor. Mezun olan birçok genç, ekranda gördüğü yaşam tarzlarını gerçek hayatla karıştırabiliyor. İş hayatına atıldıklarında ise beklentiler ile gerçekler arasında büyük bir uçurumla karşılaşıyorlar.

İş görüşmelerinde sunulan maaşlar gençleri tatmin etmiyor, bazıları daha başlamadan vazgeçiyor. Çalışmaya başlayanlar ise sosyal medyanın sürekli lüks hayat az emekle çok gelir elde etme bombardımanı altında bulundukları için işe adapte olmakta zorlanıyor. Zamanla aidiyet hissi kayboluyor, verim düşüyor ve birçok genç iş hayatından tamamen kopuyor.

Tahmini 6,5 Milyon Genç Sistemin Dışında

İstanbul Planlama Ajansı Başkanı Buğra Gökçe’nin 2023 verilerine göre yaptığı açıklamada, Türkiye’de 15-29 yaş arası 4,7 milyon gencin ne eğitimde ne de istihdamda olduğu belirtildi. Güncel tahminlere göre bu sayının 6,5 milyona ulaştığı ifade ediliyor.

Bu tablo, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda ciddi bir psikolojik ve sosyolojik krize de işaret ediyor. Uzmanlar, bu gençlerin önemli bir bölümünün umutsuzluk, kaygı ve bunalım yaşadığını vurguluyor.

Devlet Ne Yapabilir? Kısa Vadeli Çözüm Önerileri

Mevcut veriler, çözümün üretim ve istihdam odaklı olması gerektiğini gösteriyor. Türkiye’de çok sayıda tarım arazisi ekilmeden, dikilmeden atıl durumda bulunuyor. Köyden kente göç, kırsal alanları boşaltmış durumda.

Devlet, hazine arazilerini belli şartlarla gençlere tahsis edebilir. Tarım veya hayvancılık yapmak isteyen gençlere:

• Arazi tahsisi
• Başlangıç sermayesi için hibe
• Üretimi en az 10 yıl sürdürme şartı

gibi destekler sağlanabilir. Bu desteklerin üzerinde çalışılabilir. Belirlenen süre dolmadan işi bırakanların ise verilen destekleri devlete geri ödemesi şart koşulabilir.

Bu modelle hem gençler kendi işinin patronu olur hem de üretim, istihdam ve ekonomi güçlendirilir.

Kırsala Göç İçin Sosyal Yaşam Şart

Gençlerin kırsal bölgelere yönlendirilmesi tek başına yeterli olmayacaktır. Bu bölgelerde eğitim, sağlık, internet, sosyal yaşam ve ulaşım gibi imkanların şehir standartlarına yakın hale getirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde kalıcı bir dönüş sağlanamaz.

Kısa vadede bu model uygulanabilir ve hızlı sonuçlar alınabilir.

Uzun Vadede Eğitim Politikaları Değişmeli

Uzun vadede ise eğitim sisteminde ciddi revizyonlar yapılması gerekiyor. Üniversite kontenjanları planlı şekilde azaltılabilir. Meslek liseleri ve yüksekokullar, aileler ve devlet tarafından daha fazla teşvik edilebilir.

Üniversite mezunu işsiz bireyler yerine, meslek sahibi ve üretime katkı sağlayan gençler hem toplum hem de bireyin kendisi için daha faydalı olacaktır.

Gençleri Üretime Katmak Zorunluluktur

Sorun net bir şekilde ortada duruyor. Çözüm yöntemleri değişebilir ancak gençleri üretime ve ekonomiye dahil edecek bir modelin acilen hayata geçirilmesi gerekiyor. Aksi halde hem ekonomik hem de toplumsal maliyet her geçen gün daha da ağırlaşacaktır.