8 Bin Yıllık Çömleklerde Matematik İzleri: Tarihin En Eski Sayı Modeli Keşfedildi

Yakın geçmişte yayımlanan bir çalışma, yaklaşık 8 bin yıl öncesine ait çömleklerin çiçek motiflerinde insanlık tarihinin en erken matematiksel düşünce izlerini buldu. İsrail’deki Hebrew Üniversitesi uzmanları, Halaf kültürünün MÖ 6200-5500 yıllarına ait parçaları üzerinde yaptığı incelemelerde, motiflerde yinelenen desenlerin 4, 8, 16, 32 ve 64 yapraktan oluştuğunu belirtti. Bu tekrarlı yapıların geometrik bir düzen oluşturduğu ve simetriye dayalı bir matematik kavrayışını yansıttığı vurgulandı.

Araştırmacılar, bu desenlerin bir dairenin eşit parçalar halinde bölünmesine dayanan ve her adımda iki katına çıkan bir kurguya ait olduğuna dikkat çekti. Böylece, bilincin altında yatan bir matematik anlayışının, bu dönemde bile belirginleştiği ortaya kondu. Bilinen en eski yazılı matematik sistemlerinin yaklaşık MÖ 3000’lere tarihlendiğini ve Sümerlerin 60 tabanlı sayı sistemi kullandığını hatırlatan bilim insanları, Halaf çömleklerindeki sayı düzeninin ne bu sisteme ne de mevcut diğer bir matematiksel yapıya uyduğunu belirtti.

Çalışmanın bulguları, matematiksel düşüncenin daha erken bir dönemde, daha basit ama sistematik biçimde ortaya çıktığını gösteriyor. Araştırmanın detayları ise Journal of World Prehistory dergisinde yer aldı.