40 Milyarlık Araziler Çinlileri Bekliyor: Türkiye’nin Yeni Yatırım Fırsatları
Türkiye, uzun süredir otomotiv sektöründe yeni bir yatırım dalgası hedefliyor. Son dönemde mevcut yatırımlar, küresel kararlar ve jeopolitik riskler nedeniyle azalırken, Uzak Doğu’dan gelecek destekli yatırımlar için yeni bir sayfa arayışı sürüyor. Çinli üreticilerin küresel piyasalardaki tavırları, Türkiye’nin otomotiv üretim potansiyelini yeniden şekillendirirken, yatırım rekabeti de hız kazandı. Elektrikli ve içten yanmalı araç yatırımları için Manisa ve Samsun’daki organize sanayi bölgelerinde ayrılan geniş arsa miktarları günümüzde yaklaşık 40 milyar TL değerinde. Samsun’daki Chery yatırımı için tahsis edilen araziyle ilgili tartışmalar sürerken, bazı parsellerin başka firmalara devri gündeme geliyor. Ayrılan parseller 40 milyar TL eşiğine yaklaşıyor
Samsun’un Tekkeköy’de bulunan Yeni Organize Sanayi Bölgesi’nde yaklaşık 1,2 milyon metrekarelik alan, Chery için ayrıldı. Milletvekili Mehmet Muş’un geçtiğimiz yıllarda bölgede incelemelerde bulunduğu ve yabancı yatırımcının burada yeri olduğuna dair işaretler verdiği hatırlanıyor. Samsun OSB’de sanayi parsellerinin güncel metrekare değeri yaklaşık 5 bin TL düzeyinde iken, Chery için ayrılan alanın toplam piyasa değeri yaklaşık 6 milyar TL’ye ulaşıyor. Manisa OSB’de ise sanayi parsellerinin metrekare fiyatı yaklaşık 21 bin TL’ye ulaşırken, BYD için tahsis edilen 1,6 milyon metrekarelik alanın değeri yaklaşık 33,6 milyar TL olarak hesaplanıyor. Böylece iki Çinli üretici için ayrılan parçaların toplam değeri 40 milyar TL sınırına yaklaşmış durumda.
Gümrük avantajları cazip hale geliyor Kulislerde konuşulanlar, Samsun’daki büyük ölçekli parselin başka küresel otomotiv veya teknoloji firmalarına açılması konusunda da seçeneklerin olduğuna işaret ediyor. Avrupa pazarına yakınlık, gümrük avantajları ve iç pazar potansiyeli, Türkiye’yi Çinli üreticilerin yanı sıra diğer Asyalı ve Avrupalı markalar için de cazip kılıyor.
BYD’nin hedefleri 2026’da belirginleşecek Manisa OSB’de BYD için ayrılan alan, Türkiye’nin otomotiv tarihinde görülmüş en büyük yatırım vaatlerinden birinin hayata geçmesi adına tasarlandı. Bölgenin daha önce Volkswagen üretimini de konuşulanlar arasındayken, birçok kez fikirler değişse bile nihai kararlar sürekli ertelendi. Taraflar arasında 8 Temmuz 2024’te Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın himayesinde yapılan imzada yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım, yıllık 150 bin adet üretim kapasitesi ve binlerce kişilik istihdam hedefi olarak paylaşılmıştı. Ancak zaman içinde yatırımın fiilen hayata geçişi belirsizliğini koruyor; süreç hâlâ “niyet ve planlama” aşamasında görünüyor ve fabrikanın 2026 sonunda faaliyete geçmesi öngörülüyor.
Chery’nin resmi açıklaması sınırlı kaldı Samsun OSB’deki Chery’ye tahsis edilen arazi, otomobil fabrikası kurulmasına uygun altyapıyı barındırıyor; ancak yatırım takvimiyle ilgili netlik henüz sağlanamadı. Mart 2025’te Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Samsun’da gerçekleştireceği dev yatırım için Chery International Başkanı Zhang Guibing’e teşekkür belgesi verilmiş olsa da, yatırımın kesinleşip kesinleşmediği kamuoyunca yakından takip ediliyor. Chery’nin yatırım iddiaları, üretim tesisi planları ve kamuoyuna yönelik açıklamalarla gündemde kalmaya devam ediyor. “Yerimiz çok güzel, başkalarına verebiliriz” ifadesiyle Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, yatırımcının kararına göre alanın başka firmalara da devredilebileceğini belirtti. Doğan, Samsun’un yaklaşık 1,2 milyon metrekarelik alana yabancı bir otomotiv firmasını çekebilme kapasitesine sahip olduğunu, gerekli altyapı yatırımlarını tamamladıklarını ve bu süreçte ülkeler arasındaki ticari anlaşmaların belirleyici olacağını söyledi.
Bir milyar dolarlık üretim hedefi ve kapasite planları BYD’nin Manisa OSB’de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım planı, yılda 150–200 bin araç üretebilecek bir tesis ve AR-GE merkezi kurma taahhüdünü içeriyordu. Ayrıca Türkiye’deki yatırımın bazı vergisel avantajlardan faydalanacağı, özellikle elektrikli ve hibrit araçlar için uygulanan ek vergilerin muafiyet kapsamına alınacağı gündeme getirilmişti. Chery ile ilgili ise net bir üretim kapasitesi açıklanmadı; ancak yatırım iddiaları ve tartışmalar, önümüzdeki süreçte daha netleşecek gibi görünüyor.
Özet olarak planlanan yatırım büyüklükleri • BYD için yaklaşık 1 milyar dolar yatırım, yaklaşık 1,2 milyon metrekarelik alan planlanıyor. • Yıllık üretim kapasitesi hedefi 150–200 bin araç. • İstihdam hedefi binlerce kişi olarak belirtiliyor. • Chery için resmi açıklama sınırlı; yatırım iddiaları ve üretim planları tartışmalı bir şekilde gündemde kalıyor.
