100 Milyon Tonnelik LNG Kapasitesi Güvence Altında mı? Alternatif Kaynaklar Peşinde
Güncel LNG arzlarının önemli bir bölümünü oluşturan sıvılaştırılmış doğalgaz tedariki, İran’ın Katar’daki yıllık LNG ihracatı kapasitelerini zayıflatması ve Ras Laffan ile Das Island tesislerinde yaşanan baskılar sonrasında dalgalanmalara yol açtı. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin kısmen kapanması enerji ticaretinde belirsizlikleri artırdı ve 100 milyon tonluk LNG kapasitesinin risk altında olduğu değerlendiriliyor.
Katar’ın küresel LNG ihracatında önemli paya sahip olduğu düşünülürse, üretimin büyük kısmını Çin, Japonya, Hindistan ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine yönlendirdiği, Avrupa’ya ise daha sınırlı miktar gönderebildiği görülüyor. BAE’nin Ruwais LNG Tesisi için计划lanan 9,6 milyon ton kapasiteli inşaatı ise bu dengeyi etkilemiş durumda. Bu gelişmelerin neticesinde bölgesel LNG arz kapasitesi üzerinde baskılar oluşuyor.
Doğal gaz piyasalarında acil durum rezervlerinin olmaması nedeniyle, arz sıkıntılarında en yakın tampon mekanizma yer altı gaz depoları olsa da kış aylarında bu depoların yoğun kullanımı, bahar itibarıyla talebin hâlâ yüksek olması nedeniyle arz baskısını sürdürüyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar uzun sürerse özellikle spot ve kısa vadeli LNG işlemlerinde ciddi sıkıntılar yaşanabileceğini duyarlılıkla ifade ediyorlar.
Kuzey Asya gazına olan talep ve Güney Asya’nın kömüre yönelmesi ihtimali, piyasalarda dikkatle izleniyor. Takafumi Yanagisawa’ya göre, Kuzey Asya ülkeleri ek tedarikle yükse bütçeye sahipken, Güney Asya’daki ülkeler uygun LNG bulmakta güçlük çekebilir ve kömüre yönelebilir. Bu durum, Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmanın yaz aylarına kadar sürmesi halinde Japonya dahil olmak üzere bazı ülkelerde LNG eksikliklerini artırabilir.
Körfez LNG’sinin yerini doldurma çabalarının zor olacağına dair görüşler, OAPEC ve küresel piyasalardaki uzmanlardan güç kazanıyor. Wael Hamed Abdel Moati, uzun vadeli sözleşmelerin miadını dolduracağını, spot ve kısa vadeli piyasalarda arz sıkıntılarının artacağını belirtiyor. Mevcut LNG arzında olanaklar sınırlı kalırken, Corpus Christi Aşama 3 veya Plaquemines LNG gibi yeni devreye alınan ünitelerden ek üretimler gelebilir. Kanada ve Batı Afrika’daki projeler de ek arz imkanı sunuyor.
Elektrik üretiminde kömüre dönüş olasılığı yükseliyor ve bu durum enerji karışımında maliyetli alternatifler olarak öne çıkıyor. Moati’nin değerlendirmesine göre, bazı ülkeler talep yönetimi uygulayarak veya doğal gaz kullanımını önceliklendirmek zorunda kalabilirler. Kömür kapasitesine sahip ülkelerde elektrik üretiminde kömürün payının artması, bu süreçte en dikkat çekici senaryolardan biri olarak öne çıkıyor.
